Comunicáu sobro’l casu de Catuxa Bermeyu

Énte la reiteración, nel aniciu d’esti cursu 2004-2005, de pergraves problemes d’escolarización del asturianu con casos tan llamentables como’l de l’alumna Catuxa Bermeyu nel IES “Monte Naranco” d’Uviéu, l’Academia de la Llingua Asturiana quixer afitar lo que vien darréu:

  1. El drechu a recibir clases de Llingua Asturiana nel propiu centru d’adscripción encóntase nel mesmu drechu constitucional a la igualdá y a la educación, amás de nes disposiciones llegales calteníes na Llei d’Usu del Asturianu, aprobada pola Xunta Xeneral del Principáu d’Asturies de 1998. Poro, esta esixencia ye irrenunciable y nun pue tar, de nengún mou, suxeta a negociación.
  2. Cualquier otra posibilidá, incluyida la del cambiu de centru d’un alumnu/a pola mor d’escoyer llibremente la enseñanza de Llingua Asturiana constitúi, cenciellamente, un casu de segregación, inalmisible nuna sociedá democrática y más cuando de lo que se trata ye del drechu a la escolarización de la llingua propia del país.
  3. L’Academia ye sabedora d’otros incumplimientos de la llegalidá vixente no que cinca a la escolarización del asturianu na Educación Secundaria, sobro too no que se refier a la falta de profesoráu nos centros. Y ello ensin que l’alministración educativa tome determín efeutivu pa iguar la situación.

Nesti sen, la institución académica tien intención de treslladar a les autoridaes educatives del Principáu la so esmolición por unos fechos tan llaceriosos, xunto cola petición d’una igua inmediata de los mesmos. Entiende sicasí l’Academia qu’esta problemática socio educativa namái tien un arreglu posible: la reconocencia d’oficialidá pal idioma d’Asturies. Afondando no anterior, l’Academia de la Llingua Asturiana dará bien llueu a conocer a la opinión pública cuál ye’l so asitiamientu no que cinca al tratamientu que la oficialidá habría tener nel Estatutu d’Autonomía y nes lleis qu’habríen desendolcar ésti.

Resultáu de los Concursos de l’Academia de la Llingua Asturiana 2004

Actes de los Concursos d’Investigación

Aconceyáu’l Xuráu de los Concursos de Recoyida de Material Toponímico, Recoyida oral de léxicu asturianu, Recoyida oral de léxicu asturianu y d’Investigación Llingüística que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondientes al añu 2004, formáu por Ana María Cano González como presidenta, Xosé Lluis García Arias como vocal y Genaro Alonso Megido faciendo de secretariu, apáutase nos siguientes alcuerdos:

Na estaya de Recoyida de material topónimico:

  1. Premiar con 600 euros el trabayu tituláu “Conceyu de Colunga. Parroquia de La Isla’l Moral”, del que ye autor Inaciu Hevia Llavona.
  2. Dar un accésit de 300 euros al trabayu tituláu “Toponimia de Lluanco (Gozón)”, del que ye autor Pedro Busto Gutiérrez.
  3. Dar un accésit de 150 euros al trabayu tituláu “Toponimia de la parroquia de Ques”, del que son autores Andrés Martínez Vega y Borja Martínez Cardín.
  4. Dar un accésit de 150 euros al trabayu tituláu “Toponimia de les parroquies de Berció, Guruyés, Santu Adrianu’l Monte, Rañeces, Rudiles y amestadures a Rubianu, Báscones, Santamaría, Bayu, Sama y Cuaya (Conceyu de Grau)”, del que ye autor Xabiel Fernández García.

Na estaya de Recoyida oral de léxicu asturianu:

  1. Dar un accésit de 300 euros al trabayu tituláu “Vocabulario de Santa Marina y Vigu (Navia)”, presentáu por Trinidad Larré Méndez del Río.
  2. Dar un accésit de 150 euros al trabayu tituláu “Recoyida oral de léxicu astur-lleonés. La Baña (Cabreira)”, presentáu por Jonathan Rodríguez Bayo.

Na estaya d’Investigación Llingüística:

  1. Dexar ermu’l concursu.

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu d’investigación sobre lliteratura asturiana que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Xosé Bolado García como presidente, Antonio Fernández Insuela como vocal y Alfonso Martín Caso faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dar un accésit de 150 euros el trabayu tituláu “La Xudí de González Villar. Una rellectura”, del que ye autor Pablo Rodríguez Medina.

Acta del Concursu de Recoyida de Material Lliterario Escrito. Premiu “Federico G.-Fierro Botas”

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Recoyida de Material Lliterario Escrito. Premiu Federico G.-Fierro Botas que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Ana María Cano González como presidenta, Xosé Lluis García Arias como vocal y Genaro Alonso Megido faciendo de secretariu, apáutase nos siguientes alcuerdos:

  1. Dar un accésit de 300 euros al trabayu tituláu “Marcos del Torniello. Otros poemes más (1906-1907)”, presentáu por Rafael Rodríguez Valdés.
  2. Dar un accésit de 150 euros al trabayu tituláu “Varios autores. Dellos poemes (1906-1907)”, presentáu por Rafael Rodríguez Valdés.
  3. Dar un accésit de 150 euros al trabayu tituláu “Collecha de trenta y dos poesíes espardíes de Pepín de Pría, Pachín de Melás, Marcos del Torniello y otros autores conocíos y anónimos de los sieglos XIX y XX”, presentáu por Xosé Lluis Campal Fernández.

Acta del Concursu de Recoyida de Material Lliterario Oral

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Recoyida de material lliterario oral que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Roberto González-Quevedo González como presidente, Antonio Fernández Insuela como vocal y Alfonso Martín Caso faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dexar ermu’l concursu.

Acta del Concursu de Teatru

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Teatru que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Miguel Ramos Corrada como presidente, Mª Paz Fonticiella Gutiérrez como vocal y Xosé Bolado García faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dar el premiu a la obra titulada Les llames del to llar antiguu, de la que ye autor Xurde Álvarez, de Sama (Llangréu).

Acta del Concursu de Creación Lliteraria. Premiu “Llorienzu Novo Mier”

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Creación Lliteraria. Premiu “Llorienzu Novo Mier” que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Miguel Ramos Corrada como presidente, Lourdes Álvarez García como vocal y Xosé Ramón Iglesias Cueva faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dexar ermu’l concursu.

Acta del Concursu de Llectures pa Rapazos

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Llectures pa Rapazos que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Urbano Rodríguez Vázquez como presidente, Pablo Manzano Rodríguez como vocal y Xosé Ignaciu Fonseca Alonso faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dar el premiu, ex aequo, a les obres titulaes El sultán de Pazakistán, de la que ye autor Miguel Rojo Martínez, de L’Infiestu, y La caxa de cristal, d’Iris Díaz Trancho, de Xixón.

Acta del Concursu de Curtios Cinematográficos

Aconceyáu’l Xuráu del Concursu de Curtios Cinematográficos que convoca l’Academia de la Llingua Asturiana correspondiente al añu 2004, formáu por Roberto González Quevedo González como presidente, Xosé Bolado García como vocal y Xosé Antón González Riaño faciendo de secretariu, apáutase nesti alcuerdu:

  1. Dexar ermu’l concursu.

Uviéu, 25 de mayu de 2004.

Un añu ensin nada

¿Qué podemos dicir de la situación llingüística cuando vamos averándonos al Día de les Lletres Asturianes del añu 2004? Xulgando les coses con oxetividá, si dempués de cuatro años na llexislatura pasada les coses fueren en xeneral abondo mal pal afitamientu de la llingua asturiana, agora les coses nun puen vese meyor.

Hai un añu hubo unes propuestes polítiques de los electores y unes promeses que, dempués del resultáu electoral, paecíen abrir una esperanza. Pero yá pasó un añu y nun se ve dengún resultáu, dengún índiz real positivu pal futuru.

Llevamos más de tres décades d’esperances frustraes y lo d’esti últimu añu paez confirmar simplemente la inercia del pasáu: lleva más a la desesperanza qu’a otra cosa.

En cuantes a la política cultural y de normalización social de la llingua, ¿qué se ta viendo?: únicamente promeses de que “por fin esta vez sí”, pero dengún fechu concretu. Y los estudios respeuto de la situación del asturianu indiquen qu’una llingua como la nuesa y na situación de la nuesa nun va ser quien a sobrevivir dexándola al debalu, a la improvisación y a la nada.

En cuantes a la política educativa, ¿qué foi lo que s’avanzó nestos últimos meses? La realidá ye que la enseñanza del asturianu tien los vieyos problemes de siempre y, probablemente, dalgún más, como’l fechu de que va empeorando la situación del profesoráu, que nun tien una proteición y, al mesmu tiempu, un control que garantice un bon nivel d’enseñanza de la llingua.

Y nun hai qu’escaecer el problema d’alumnos que, queriendo estudiar asturianu, nun reciben la enseñanza de la nuesa llingua, con costos llaceriosos en dalgún casu pal alumnu y la familia. Y ye que nin tan siquieramente la percurtia llei de “proteición del asturianu” se cumple. Esto ye la realidá concreta y oxetiva. Y yá nun tamos pa creer no que nun vemos.

De toles maneres tolo anterior nun mos lleva a desdexar lo positivo: que gracies al trabayu de muncha xente nestos años pasaos hai mui bien de coses llograes na sociedá en cuantes a la llingua asturiana. Y tamién ye verdá qu’hai munches coses más que podemos algamar -la oficialidá, la especialidá de llingua asturiana na Universidá, la normalización dafechu…-, pero eso nun sedrá’l resultáu d’una concesión política, sinón, namái, la consecuencia del esfuerzu, del trabayu y de la concienciación de la sociedá asturiana.

Esti Día de les Lletres Asturianes de 2004 tien que valir pa reconocer la peligrosa situación social na que s’atopa la llingua asturiana, pero tamién pa ser conscientes de que col esfuerzu de toos ye posible un futuru prestosu pal nuesu idioma.

XXV Día de les Lletres Asturianes n’Avilés

Esti añu l’Academia de la Llingua Asturiana fairá’l “Día de les Lletres Asturianes” n’Avilés

L’Academia de la Llingua Asturiana entama’l día 7 de mayu, vienres, a les 8 la tarde, la XXV edición del “Día de les Lletres Asturianes” con una importante novedá, darréu qu’esti añu l’actu solemne fairáse nel Auditoriu de la Casa de Cultura d’Avilés.

Na Xunta Estraordinaria -na que la Presidenta, Dña. Ana Mª Cano González, lleerá’l discursu institucional– tomará posesión como académicu correspondiente’l doctor D. José Antonio Fernández Vior.

La sesión finará cola actuación del grupu musical “Corquiéu”.

Acordies cola tradición, l’Academia de la Llingua Asturiana fairá darréu una espicha popular con música y bailles del país. Esto tendrá llugar nuna carpa instalada énte l’Auditoriu y será organizada en collaboración cola Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana.

L’Academia de la Llingua Asturiana ye sabedora, per otru llau, que la Xunta pola Defensa de la Llingua Asturiana treslladará tamién a Avilés, esi mesmu día a les 7 la tarde, la manifestación na que tolos años se reivindica la Oficialidá de la Llingua Asturiana.

La organización del XXV “Día de les Lletres Asturianes” faivos el brinde pa participar, como davezu, en toos estos actos y encamiéntavos que treslladéis estes novedaes a tola xente esmolecío pol futuru de la llingua y cultura d’Asturies.

Prueba de conocencia de la Llingua Asturiana (mayu 2004)

CONVOCATORIA DE MAYU*

L’Academia de la Llingua Asturiana, sabiendo’l fondu interés de munches persones de llograr que se reconoza la so conocencia de la llingua y manifestar asina’l so fondu amor al idioma asturianu, fadrá dos convocatories añales onde van poder evaluase diches conocencies. Nesi sen, da anuncia de les sos iniciatives pal conocimientu xeneral:

  1. Nos meses de xineru y mayu celébrense les pruebes, abiertes a toles persones interesaes.
  2. Unos quince díes enantes de les pruebes va abrise un plazu de matrícula.
  3. A les persones declaraes aptes nes pruebes citaes, l’Academia va da-yos un documentu onde s’afite la conocencia nel nivel 1 o básicu según calces siguíos por esta Institución.
  4. Les persones que nun superen les pruebes del nivel 1 podrán presentase a nueves convocatories toles vegaes que-yos pruya.
  5. Pal bon resultáu d’estes pruebes habrá tenese un dominiu básicu de les estayes que vienen darréu:
    1. ESTAYA LLINGÜÍSTICA
      1. Teoría gramatical: conocencia y dominiu del funcionamientu gramatical del asturianu y de la normativa académica.
      2. Práutica escrita: emplegu amañosu de la llingua, puestu en práutica gracies a exercicios gramaticales y de composición escrita.
      3. Práutica oral: emplegu faláu de la llingua, nuna situación real o imaxinaria, que se va valorar nuna conversación colos miembros del xuráu calificador.
    2. ESTAYA DE LLINGUA Y SOCIEDÁ
      Conocencia del allugamientu de la llingua dientro de la sociedá asturiana asina como del procesu de normalización en que ta inxerta.
  6. La prueba va tener dos partes, una escrita (dictáu, torna, exercicios gramaticales, redaición) y otra falada (conversación).

Nota. Resulta imprescindible conocer les xeneralidaes gramaticales de la llingua asturiana y los aspeutos básicos de la so normativa ortográfica (Gramática de la Llingua Asturiana, Academia de la Llingua Asturiana, Uviéu 2001, 3ª ed.). Asina mesmo, aconséyase la llectura de testos fechos acordies cola normativa, como los asoleyaos por esta Academia.

* En resultes d’esto, el 29 de mayu de 2004 va facese la prueba semestral. El plazu de matrícula ye del 17 al 27 de mayu.