Lletres Asturianes

Entamu

Dos cares d\'una moneda

  Cuandu a los llectores de Lletres Asturiarnes-yos lleguen estes llinies pa naide tará tapecíu un fechu de fonda trescendencia, quiciabes el más importante nos caberos diez años de la mesa hestoria cultural; referímonos a que la primera promoción yá tendrá entamaos los estudios de Filoloxía Asturiana na Universidá d\'Uviéu. Les pallabres que tuviemos de crítica tórnense, necesariarnernte, de bona consideranza pa quien fexo posible que\'l bon xuiciu s\'asitiare nuna Urziversidá que llogró asina correxir lo que diba mal empobinao. Los que yeren intransixentes o taben alloñaos del sentir asturianu tuvieron nel mes de setiembre una bona oportunidá d\'arreguilase porque la sociedá asturiana vía con güeyos favoratibles esti pasu. Amuésalo asina la bayura de peticiones de rnatrícula: pa les 120 places ufiertaes pa cursar los estudios na Facultá de Filoloxía y na Escuela de Maxisteriu hebo más de 500 solicitúes de llicenciaos (en Filoloxía Hispánica o Románica) y maestros.

  La otra cara de la moneda, rnurniamente, ufiértamosla la conducta del Senáu español. Cuandu da\'l pasu sirnbólicu d\'inxerir les llingües hispániques nes xuntes del mesrnu, nuevamente la falta de consideranza pa con Asturies lleva a un facer discriminatoriu y dixebrador: La xida agora ye que la llingua asturiana nun ye oficial. Otra vuelta, pelo que se ve, ta naguándose por pesllar los güeyos a les realidaes reconocíes acuantayá na declaración de los drechos humanos y na mesma dinámica social; y otra vuelta empobinen a que se tenga que facer ver a les autoridaes asturianes que deberíen ser elles les primeres interesaes en que nun faigan de menos a Asturies los intereses del entá vivu centralismu español.

  Del allugamientu de l\'Academia damos anuncia peles notes oficiales a que los dos fechos conseñaos dieron llugar.

Un gran llogru 

  El vienres 29 de xunetu la Xunta de Gobiernu de la Universidá d\'Uviéu, per una llarga mayoría, votaba la creación de la Especialidá de Filoloxía Asturiana comu títulu propiu.

  L\' Academia de la Llingua siente comu obligación facer públicu\'l so contentu polo que supón de dignificación social de la llingua asturiana y d\'afitamientu de les víes democrátiques na mesma Universidá.

  L\' Academia de la Llingua valora esti fechu comu un trunfu xeneral de la sociedá y comu un encontu a la necesaria defensa d\'Asturies que, pol bien de toos, ha facese ente nós.

  Esti llogru nun ha entendese a la escontra de naide y ha vese comu una reconocencia del respetu que merez el pueblu asturianu que, a lo llargo los sieglos, fexo de la so llingua una ferramienta afayadiza pa lo so comunicación.

  Pero nesti momentu d\'allegría l\'Academia nun quixera escaecer el llabor desinteresáu, munches vegaes dolorosu, de los que pola so cuenta o a comuña, llucharon estos años por facer posible la especialidá. En primer llugar tien presente a los profesores, alumnos y personal d\'alministración y servicios de la Facultá de Filoloxía que, col so votu, llevaron alantre la iniciativa del Departamentu de Filoloxía Española. A los sindicatos de la enseñanza (CCOO, FETE-UXT, SUATEA) y a los diferentes grupos y coleutivos que trabayaron por facer vidable un proyeutu necesariu nel sistema educativu de la nuesa sociedá.

  A IU y a parte del Grupu Mistu que na Xunta Xeneral del Principáu asoleyaron el so esmolecimientu. A toes aquelles estayes ciudadanes que d\'una traza o d\'otra fexeron llegar a los medios de comunicación el so aliendu o les sos xustes quexes o demandes.

  Ente les actitúes positives inxérese, de xuru, la del presidente Trevín y la de la Conseyera de Cultura, Valcárcel, que tuvieron oportunidá de facer ver que los sos postulaos asturianos nin encaxaben nin dicíen colos qu\'unos meses enantes yeren doctrina oficial del gobiernu autonómicu.

  El mesmu ministru Pertierra ye merecedor de reconocencia pol so facer efeutivu, alloñáu de la demagoxa y del partidismu.

  Nel contestu xeneral merez que se reconoza comu realista, razonable, intelixente y práuticu, el pautu algamáu pola Xunta de Gobiernu de la Universidá. Arreblagando percima de tou tipu de prexuicios y trabancos sabe agora dexar a un llau postures intransixentes y poco respetuoses col país p\'asitiase dafechu colos que nagüen por una Universidá inxerida na sociedá que la enconta y xustifica la so esistencia.

  La conxunción de toes estes circunstancies dexa bien a les clares que pal llogru d\'una Asturies con futuru pa lo único que nun hai sitiu ye pa quien, allampiando por identificar el bien común colos sos propios intereses,insuficiencies y zunes personales, quixera engardir a los ciudadanos nuna amarraza que-yos ufiertara\'l protagonismu que los años y la llibertá democrática-yos fexere perder.

  La sociedá asturiana tien motivu pa felicitase por dar esti pasu. D\'ello nun se sigue perxuiciu dalgún nin políticu nin social. Del estudiu y reconocencia de la propia llingua y de la propia cultura surde na más que\'l propiu apreciu y non el despreciu patolóxicu de naide nin el desaniciu d\'otros bienes culturales. Abrir les víes institucionales a la cultura y a la llingua asturianes ye apostar pol futuru d\'una sociedá que tien que s\'axuntar al conxuntu de pueblos ufiertando les propies erbíes de trabayu y les sos propies ayalgues.

Carta al Presidente del Senáu

  Ecmu. Sr. Presidente del Senáu Español - Madrid

  La conducta del Senáu d\'inxerir les llingües hispániques comu erbía de trabayu nes sos xuntes, de xuru que merez el respetu y la meyor consideranza de tola xente qu\'acueye les regles del xuegu democráticu.

  De toes maneres, en nome de l\'Academia de la Llingua Asturiana, que tien por obligación de so curiar los drechos llingüísticos de los asturianos, to face-y llegar la más fonda crítica al nun s\'inxertar la llingua asturiana -reconocida nel Estatutu d\'Autonomía del Principáu- colos mesmos drechos d\'usu que la catalana, vasca o gallega.

  Entiéndese dende Asturies qu\'esti tratu ye contrariu dafechu a una igualdá de los pueblos autónomos y que\'l Senáu español trata de mou discriminatoriu a los asturianos.

  Por too ello, encamiénto-y una vegada más, que comu Presidente tome les midíes afayadices p\'allugar a la llingua asturiana nel tratu de respetu y consideranza que merez.

  Atentamente salúdalu

  Uviéu, 26-IX- 1994

                                                                                                                           X.Ll. García Arias

                                                                                                                               Presidente

 

 CompartirCorreoFacebookTwitter
Lletres Asturianes
Academia de la Llingua Asturiana
C/ L’Águila 10
33003 Uviéu
T. +34 985 211 837
www.academiadelallingua.com
ISSN (versión dixital): 2174-9612
ISSN (versión impresa): 0212-0534
Depósitu Llegal: U-826/82
© Academia de la Llingua Asturiana