L’Academia de la Llingua Asturiana llamenta los problemes nel usu institucional y alministrativu del idioma y sorraya la necesidá urxente de la oficialidá

L’Academia de la Llingua Asturiana (ALLA), cumpliendo’l so mandáu de tutela de los derechos llingüísticos, quier tresmitir la so preocupación en rellación colos últimos fechos que, nel escenariu políticu y alministrativu, vuelven a impidir les posibilidaes d’usu normal del asturianu.

Xunta Xeneral

D’un llau, l’ALLA ve con esmolición la propuesta de traducir per escrito o doblar la intervención parllamentaria, en casu de que cualquier representante na cámara allegue la incomprensión d’un discursu n’asturianu. Per una parte, esti plantegamientu va contra la noción científica d’alta intercomprensión ente l’asturianu y el castellanu y produz un estrañamientu social de la llingua asturiana, inxustificáu dafechu, incluso ente les persones que nun la falen. Per otra, supón una escenificación inesplicable que va siguir comprometiendo la llibertá y la dignidá de les persones que quieran intervenir n’asturianu y n’eonaviegu na Xunta Xeneral.

Pa l’ALLA, esta propuesta vulnera l’espíritu de la norma aprobada pola propia Xunta Xeneral nesi sen y restuerce la sentencia del Tribunal Constitucional al respeuto, camudando lo qu’habría ser un éxitu pa la llingua nun fracasu na so xestión y aplicación. Lo que se propón pa la Xunta Xeneral nun tien precedente nos otros parllamentos autonómicos con llingua propia.

Certificaos d’asturianu

N’otru sentíu, l’ALLA quier sorrayar la inconsistencia qu’implica la falta de reconocimientu, per parte del Principáu, de les certificaciones oficiales d’idiomes qu’entraron en funcionamientu pal asturianu l’añu pasáu. L’Academia apremia a que los departamentos implicaos busquen y afiten una solución definitiva pa nun cayer na incoherencia de tar oficializando unos títulos axustaos al Marcu Européu de les Llingües pa dempués nun los reconocer nos rexistros del propiu Principáu.

Daes estes circunstancies, l’ALLA pide que se ponga en práutica con calter urxente la previsión constitucional del artículu 3.2 y l’encamientu del Congresu de los Diputaos, que yá alvirtió la necesidá d’entamar darréu’l procesu d’oficialización pa solucionar tolos problemes que, con cotidianeidá, amenacen los derechos llingüísticos de la xente que quier falar n’asturianu y n’eonaviegu. Esta ye, pa l’Academia, la única opción p’afitar la llibertá nel usu llingüísticu n’Asturies; poro, fai un llamáu a los grupos políticos que na Xunta Xeneral tienen manifestao la so posición favoratible a la oficialidá pa qu’actúen col máximu procuru nel camín de consiguir el mayor consensu posible que lleve a la reforma estatutaria y al llogru d’una oficialidá afayada a la realidá sociolóxica, sociollingüística y sociopolítica del Principáu.

Uviéu, 15 d’abril de 2021